In het nieuws: Hollands meisje aan het ontbijt

Het komt niet vaak voor, maar soms is er ineens een schilderij, foto of ander kunstwerk in het nieuws. Als dat gebeurt is LijstErom.com erbij. We kijken naar het werk, waarom het in het nieuws is en welke lijst eromheen zit. Aflevering 3: Hollands meisje aan het ontbijt van Jean-Étienne Liotard. Het schilderij wordt vanaf half januari getoond in het Rijksmuseum.

De aanleiding

Het Rijksmuseum heeft het schilderij onlangs voor 5,2 miljoen euro gekocht. De Britse overheid heeft inmiddels een exportvergunning afgegeven voor het werk, wat betekent dat het naar Nederland kan worden vervoerd. Het is de eerste aankoop van directeur Taco Dibbits. Waar het werk vandaan komt? Het was in bezit van de kunstenaar zelf tot hij het in 1774 in Londen liet veilen. De koper was zijn voornaamste Engelse opdrachtgever, de tweede Graaf van Bessborough (1704 –1793). Het doek was tot nu toe altijd in bezit van diens nazaten. De aankoop door ‘Het Rijks’ was best spannend, als ik het zo lees. Met exportrestricties en een door het museum ingezette ‘stroman’.

Het werk

Jean-Étienne Liotard (1702-1789), afkomstig uit Genève, schilderde dit alledaagse tafereeltje in 1755 tijdens zijn bezoek aan Nederland. Museumdirecteur Dibbits prijst het schilderij aan als ‘het Melkmeisje van de 18de eeuw’. Om Jhim Lamoree in De Volkskrant te citeren:

Hollands meisje aan het ontbijt trekt de aandacht. Niet door zijn bescheiden formaat – het olieverfdoek meet 47 bij 34 centimeter – maar door zijn hoge schilderkunstige kwaliteiten en zijn morele boodschap. Liotard schilderde het alledaagse tafereel op het fetisjistische af natuurgetrouw en nauwgezet. Het eenvoudige interieur straalt rust en properheid uit. Net als het onberispelijk en bescheiden geklede meisje roept het op tot een simpel en harmonieus leven. Het schilderij is een esthetisch en ethisch manifest.

De maker

Jean-Étienne Liotard (1702-1789) was een internationaal vermaard en rondreizend pastelschilder, kunstkenner en kunsthandelaar. Liotard was de belangrijkste schilder van de artistieke beweging die ook wel aangeduid wordt als turkomanie. Al tijdens zijn lange carrière beschouwde men hem als een van Europa’s belangrijkste pasteltekenaars. Hij werd opgeleid als miniatuurschilder in zijn geboortestad Genève en als portretschilder in Parijs. Van 1738 tot 1742 verbleef hij in Constantinopel (Istanbul). Terug in Europa bleken zijn portretten en Turkse taferelen zeer gewild bij vorsten, edellieden en hooggeplaatste burgers.

De lijst

De lijst is goed te zien op foto’s die gemaakt zijn voorafgaand aan de veiling van Sotheby’s London op 6 juli dit jaar. Toen werd het werk aangekocht. Het is een gouden exemplaar. Met een naamplaatje waar ‘J. Liotard’ op staat. Gokje: Een – replica van –  barok lijst. Correct me if i am wrong…

Zo, weet je dat ook weer.

Ook een kunstwerk in het nieuws gespot? Mail het ons. We duiken er graag in.

Martjan Kuit

Wil misschien wel lijstenmaker worden. Gaat daarom een jaar lang op avontuur in lijstenland. Zijn ontwikkeling is te volgen via LijstErom.com.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *